Achtergrondinformatie Frans Zaal Bokaal

Dit artikel is gearchiveerd op 01-11-2017.

Frans Zaal Bokaal

Waarom een duurzaamheidsprijs met de naam Frans Zaal Bokaal? Waarom heeft deze noorderling zo’n stempel gedrukt op duurzaamheid in Son en Breugel en hoe heeft hij dit gedaan?

Achtergrond

Frans Zaal is geboren in Graft, De Rijp, vlak bij de Beemster. Hij is opgegroeid in een eenvoudig gezin waar zuinig zijn en goed met je spullen omgaan (bij hem)met de paplepel zijn ingegoten. Ook discussies en nadenken over de wereld rondom je was aan de orde van de dag en is altijd een hobby van Frans gebleven. De typische verjaardagsgast, die de avond gebruikte om de wereldproblemen “even” op te lossen.

Na zijn opleiding op de zeevaartschool in Amsterdam heeft hij 7 jaar lang de wereld over gevaren. Hij was marconist en toen dit vak ophield te bestaan, bleek het een goede voorbereiding voor een functie in het telecommunicatie afdeling van Philips.

Zeilen en de natuur hebben hiernaast altijd een belangrijke rol gespeeld. Toen het werk bij Philips voor Frans ophield, is hij van varen en zich inzetten voor natuur en mede-mens zijn beroep gaan maken. Zijn passie hiervoor en het feit dat dit allemaal te combineren is, is te zien op de tekst die hij op de website van zijn bedrijfje Franssail had staan: “Zeilen is een manier van leven. (…) Het water brengt mensen tot rust. Zeilen is een dialoog aangaan met je omgeving en met jezelf. Je voelt de wind, je voelt het schip, je voelt de kracht van de elementen. Zeilen met een schip maakt vrienden, meezeilers worden maten waarmee je iets hebt gedeeld: de rust, de sensatie, de spanning en het plezier. Op de wal moet alles snel, op een zeilboot ben je één met jouw omgeving en de omgeving bepaald het tempo. Op het water maak je vrienden, iedereen groet elkaar, iedereen staat open voor een praatje.”

Wie was die man?

Frans was een verbindend persoon, die vond dat de wereld een mooie plek moest zijn voor iedereen. Waar je ook vandaan komt, wat voor opleiding je had, of wat je opvattingen ook waren, hij ging respectvol met iedereen om. Een discussie ging hij niet uit de weg, en je moest met goede argumenten komen om hem te overtuigen, maar een verschil van mening zou hem er niet van weerhouden een biertje met je te gaan drinken. Naast een mooie plek voor mensen moest de wereld ook een goede plek zijn voor de planten, dieren, alles wat op aarde leeft. Hij zag de wereld als een geheel, waarbij het één het andere beïnvloed, als in een netwerk. Hierbij was hij extra zachtaardig voor dat wat kwetsbaar was en gaf zo de natuur een stem.

Op sommige vlakken hield Frans van stabiliteit en traditie. Hij hield vooral van tradities die mensen bij elkaar brengen, zoals het jaarlijkse oliebollen eten op het plein in Son. Daarnaast was er altijd tijd voor een kopje koffie, na het ontbijt en na het avondeten en kwam hij ook graag bij mensen langs voor een gesprekje met een kopje koffie.

Op andere vlakken was hij erg progressief. Hij was nuchter en perfectionistisch tegelijkertijd. Met een praktische instelling van “als het niet kan zoals het moet, moet het maar zoals het kan”, was hij altijd op zoek naar oplossingen en kon hij veel bereiken. Daarnaast gebruikte hij ook zijn humor om spanningen te verlichten en onderwerpen toegankelijker te maken.

Voor Frans stond kwaliteit altijd boven kwantiteit, als je iets doet dan doe je het goed. Hij deed altijd zijn best om goed voorbereid naar de vergaderingen te komen en vond dat je wanneer je je ideeën naar voren bracht, moest weten waar je het over had. Echter, hij vond het zelf moeilijk om nee zeggen wanneer iemand of een organisatie hem nodig had en was met vele projecten bezig, waardoor overal goed voorbereid zijn, soms een hele uitdaging werd.

Ook was hij bescheiden over wat hij deed of bereikte, maar trots was hij zeker wanneer er bijvoorbeeld een stukje van hem geplaatst was in de krant.

Frans in Son en Breugel

Frans was in Son en Breugel actief bij IVN, de gemeente en heeft zich ook op andere vlakken sterk gemaakt voor duurzaamheid.

Een flink project was het neerzetten van de Zwaluwtil, waarbij Frans zich heeft ingezet om alle benodigde mensen en organisaties te mobiliseren om dit werkelijkheid te laten worden. De Zwaluwtil is geplaatst in de Sonniuswijk, en heeft als doel om de huiszwaluw te helpen, aangezien zij steeds moeilijker plekken kunnen vinden om te nestelen.

Erg zichtbaar werd Frans toen hij zich fel inzette tegen de ruit rond Eindhoven, waar hij vanuit Son samen met John Carp de voortrekker was. De ruit zou volgens hem de rust, de kwaliteit van leven, de natuur en biodiversiteit in Son verstoren. Een van de projecten was het tellen hoeveel mensen gebruik maken van het gebied, om op die manier te bewijzen dat ook de natuur op zichzelf een belangrijke waarde heeft.

Daarnaast heeft hij zich ingezet tegen de “stinksloot” en heeft hij geholpen SonEnergie op te zetten. Hij heeft vaak opiniestukjes geschreven.Ook heeft hij Tom van de Nieuwenhuizen naar Son gehaald voor zijn duurzaamheidsideeën om zich samen sterk te maken om die in de praktijk te brengen.

Waarom de knotwilg en de walnoot?

Iedereen kan hier natuurlijk zijn eigen symbolisme in zien. Wij als familie werden uitgenodigd om mee te denken over een passende bokaal en daarom vind ik het mooi om te beschrijven waarom wij deze vorm ook passend vinden.  

De knotwilg is een bekende boom in en rondom Son en Breugel, daarnaast is/was het een vast onderdeel van de IVN-activiteiten om de knotwilgen in en rondom Son bij te houden (waar Frans ook verschillende malen aan heeft meegedaan). Ook vonden wij de knotwilg symbool staan voor de mogelijkheid om opnieuw te beginnen. Deze Bokaal stimuleert mensen om te beginnen of door te gaan met een idee om de wereld een beetje beter te maken, om nieuw duurzaam leven een stimulans te geven. De knotwilg begint elk jaar opnieuw te bloeien, het zou symbool kunnen staan voor dat men kan leren van zijn of haar fouten en weer opnieuw kan beginnen, een nieuwe weg kan in slaan. Willen wij Son met zijn allen duurzaam maken, dan zullen we ruimte moeten geven aan nieuwe ideeën, bepaalde praktijken of tradities zullen we moeten omdenken of veranderen om samen het doel voor een duurzaam Son en Breugel te bereiken. Voor Frans waren dit ook belangrijke waarden, terug kunnen komen op wat je vind/wat je denkt, niet de makkelijkste weg, maar de juiste weg kiezen.

Ook de walnoot, die symbool staat voor nieuwe ideeën die ontspruiten, nieuw leven, kinderen zijn de toekomst. Ook Frans vond het altijd leuk en heel belangrijk om vanuit het IVN kinderen les te geven over de natuur. De walnoot, lijkt natuurlijk ook op hersenen die gevuld worden met interessante, verfrissende, duurzame ideeën.

Maartje Zaal