In het landelijke Klimaatakkoord is afgesproken dat alle woningen uiteindelijk in 2050 van het aardgas af zijn. Daar moeten wij een plan voor maken. In de meeste huishoudens is aardgas nu nog een vanzelfsprekende keuze voor verwarmen en koken. Maar daar komt verandering in. Niet in een keer, maar geleidelijk en gefaseerd. We gaan dit samen met alle inwoners, woningbouwcorporaties, vastgoedeigenaren, netbeheerders en bedrijven doen. Kortom, met iedereen in het dorp.

De Transitievisie Warmte

De Transitievisie Warmte beschrijft hoe wij in de gemeente van het gas af willen gaan. We geven daarin antwoorden op vragen als: In welke wijken gaan we wanneer van het aardgas af? En op welke manieren kunnen we het aardgasverbruik stap voor stap verminderen? Voor de locaties die vóór 2050 gepland staan, worden mogelijke warmte-alternatieven bekend gemaakt. Alles wordt vastgelegd in een routekaart: de Transitievisie Warmte. Eind 2021 moet iedere gemeente deze visie gemaakt hebben.

Bekijk dit filmpje voor meer informatie.

Op 22 september vindt de derde digitale informatiesessie “Samen Aardgasvrij Son en Breugel” plaats van 19:30 – 21:00 uur.  In deze sessie bespreken we  de concept transitievisie.  Vervolgens kunt u  de consultatieronde (van 22 september tot en met 10 oktober) digitaal uw reactie op de visie geven. U krijgt tijdens deze informatiesessie uitleg over de “Storymap” die na deze sessie beschikbaar komt. In deze interactieve kaart kunt u alle informatie vinden over de warmtetransitie in het dorp. Net als in de voorgaande sessies is er de mogelijkheid om uw vragen te stellen via de chat.

Bent u geïnteresseerd? U kunt zich aanmelden voor de online informatiesessie door een mail te sturen naar duurzaam@sonenbreugel.nl.

 

We hebben op 2 juni 2021 en op 13 juli 2021 informatieavonden met inwoners gehouden.
U kunt beide avonden terugkijken: 2 juni 2021 en 13 juli 2021.
Tijdens deze avonden zijn veel vragen gesteld. Onderaan deze pagina vindt u een overzicht van de vragen en de antwoorden.

Hoe gaat de gemeente bepalen welke buurten als eerste aan de beurt zijn?

Het opstellen van de routekaart doen we in meerdere stappen:

  • Samen met de (georganiseerde)  stakeholders brengen we het zogenaamde ‘warmte-DNA’ in kaart: een technisch, economisch en sociaal plaatje van Son en Breugel;
  • We onderzoeken welke duurzame warmte-alternatieven er op wijk- en buurtniveau zijn in de gemeente;
  • We gaan in gesprek met college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad over welke randvoorwaarden zij belangrijk vinden;
  • Inwoners krijgen de kans om input te geven (na de zomer 2021);
  • Met mogelijke koploperbuurten gaan we in gesprek met inwoners, om de mogelijkheden te toetsen (juni t/m oktober 2021)

Op basis van deze informatie bepalen we welke buurten het meest kansrijk zijn om het eerste van het gas af te gaan en welke scenario’s hier mogelijk zijn. Deze scenario’s worden daarna verder uitgewerkt in wijkuitvoeringsplannen. Uiteindelijk stelt de gemeenteraad de Transitievisie warmte vast. Het is de planning dat zij dit het 4e kwartaal van 2021 gaan doen. Elke 5 jaar actualiseren wij de visie.

Worden er nu al concrete plannen gemaakt?

Op dit moment zijn we nog niet zo ver dat er al concrete plannen worden gemaakt. We zijn nu bezig met het opstellen van de Transitievisie Warmte. De Transitievisie Warmte beschrijft hoe wij in de gemeente van het gas af willen gaan. We geven daarin antwoorden op vragen als: In welke wijken gaan we wanneer van het aardgas af? En op welke manieren kunnen we het aardgasverbruik stap voor stap verminderen? Voor de locaties die vóór 2030 gepland staan, worden mogelijke warmte-alternatieven bekend gemaakt. Eind 2021 moet iedere gemeente deze visie gemaakt hebben.

Vervolgens zullen er wijkuitvoeringsplannen opgesteld worden voor de wijken, buurten en clusters waar we als eerste van het aardgas denken te gaan.  Plannen over het uitfaseren van het aardgas moeten minstens 8 jaar voor de einddatum vastgesteld worden door de gemeenteraad.

Wat betekent dit voor u en wat kunt u zelf al doen?

Aardasvrij wonen betekent dat u op een alternatieve warmtebron kookt en uw woning verwarmt. Om over te gaan op een alternatieve warmtebron moeten er waarschijnlijk ook aanpassingen gedaan worden in de woning. Hiermee kunt u nu al rekening houden bij mogelijke verbouwingen aan de woning of het vervangen van de cv-ketel wanneer dit nodig is. In de visie zullen wij schetsen welke warmtealternatieven mogelijk zijn.

Veelgestelde vragen over totstandkoming van onze visie op de Transitie

Hoe wordt iedereen betrokken bij het maken van de visie?

In een zogenaamde stakeholderstafel overleggen we met allerlei partijen en werken we samen aan de Transitievisie Warmte. Hieraan nemen de woningcorporaties (‘thuis en Woonbedrijf), netbeheerder Enexis, het Waterschap de Dommel, de Seniorenraad, energie coöperatie SonEnergie, SonenBreugelVerbindt, Ondernemersvereniging Son en Breugel, Ondernemersvereniging Ekkersrijt en de welzijnsorganisatie LEVgroep deel aan. Bewoners en bedrijven betrekken we via informatieavonden. Met de voorlopige koploperbuurten gaan we verder in gesprek. Tot slot stemmen we ook af met de raadscommissie en bestuurders (wethouders, woningcorporaties).

Hoe wordt draagvlak gecreëerd?

We proberen draagvlak te creëren door tijdig bewoners te informeren en ook te betrekken in het proces. De Wijkuitvoeringsplannen zullen we samen met bewoners, ondernemers, woningcorporaties en andere belangrijke partijen in het gebied opstellen. Hoe dit precies wordt vormgegeven moet nog worden uitgewerkt.

Wat kan de gemeente doen om mensen te stimuleren?

De Rijksoverheid is bezig om vanuit het Expertise Centrum Warmte te kijken hoe wij inwoners kunnen stimuleren om te verduurzamen. Denk dan bijvoorbeeld aan subsidies, maar ook leningen.
Als gemeente zijn wij als eerste instantie verantwoordelijk voor het proces. Dat betekent dat wij met u in gesprek gaan over mogelijke kansen en mogelijke plannen en samen met u die gaan ontwikkelen.

Waarom beginnen we niet bij de grootste vervuilers de industrie, in plaats van de burgers?

Elke druppel is er één. Als we niets doen dan gaat er ook niets veranderen. De industrie wordt via een ander traject verduurzaamd. In de transitievisie wordt onderzocht hoe in de gebouwde omgeving energie bespaard kan worden en welke duurzame alternatieven we kunnen toepassen in plaats van aardgas. Je ziet ook dat de industrie steeds meer mee begint te bewegen. Zo is Tata Steel bijvoorbeeld bezig met verduurzaming omdat er anders geen partij meer is die een dergelijk vervuilend bedrijf wil overnemen.

Wat is het hogere doel dat bereikt moet worden? Waarom moeten wij zonodig voorop lopen?

Alle landen in de EU en veel landen wereldwijd hebben afgesproken om de klimaatdoelen van Parijs te gaan halen om zo de opwarming van de aarde tegen te gaan. Nederland is dus zeker niet het enige land van Europa dat op dit moment bezig is met de energietransitie, laat staan dat Nederland voorop loopt. De laatste tijd komt geregeld in het nieuws dat Nederland zelfs achterop loopt ten opzichte van andere Europese landen.

 

Veelgestelde vragen over het kiezen van de koplopersbuurten

Hoe gaat de gemeente bepalen welke buurten als eerste aan de beurt zijn?

Het opstellen van de routekaart doen we in meerdere stappen:

  • Samen met de (georganiseerde)  stakeholders brengen we het zogenaamde ‘warmte-DNA’ in kaart: een technisch, economisch en sociaal plaatje van Son en Breugel;
  • We onderzoeken welke duurzame warmte-alternatieven er op wijk- en buurtniveau zijn in de gemeente;
  • We gaan in gesprek met college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad over welke randvoorwaarden zij belangrijk vinden;
  • Inwoners krijgen de kans om input te geven (na de zomer 2021);
  • Met mogelijke koploperbuurten gaan we in gesprek met inwoners, om de mogelijkheden te toetsen (juni t/m oktober 2021)

Op basis van deze informatie bepalen we welke buurten het meest kansrijk zijn om het eerste van het gas af te gaan en welke scenario’s hier mogelijk zijn. Deze scenario’s worden daarna verder uitgewerkt in wijkuitvoeringsplannen. Uiteindelijk stelt de gemeenteraad de Transitievisie warmte vast. Het is de planning dat zij dit het 4e kwartaal van 2021 gaan doen. Elke 5 jaar actualiseren wij de visie.

Wat is een kansrijke buurt / koploperbuurt?

We komen tot een aantal kansrijke buurten om als eerste te starten met aardgasvrij worden, op basis van verschillende criteria, zoals de beschikbaarheid van alternatieve warmtebronnen, de technische staat van woningen en draagvlak van de inwoners. Op basis van onze analyses en onderzoeken zijn De Gentiaan, ’t Zand en ’t Harde Ven als voorlopige koploperbuurten naar voren gekomen. Op 13 juli heeft er een bijeenkomst plaatsgevonden in deze buurten. Bij de vaststelling van de Transitievisie Warmte zal definitief besloten worden in welke buurten we gaan starten.
In de buurt(en) waar we gaan starten, gaan we na het vaststellen van de Transitievisie Warmte aan de slag met concrete plannen voor 2030 via een Wijkuitvoeringsplan.

Hoezo kansrijk?

"Hoezo kansrijk? Veel huizen in de gentiaan zijn ~50 jaar oud, en niet eenvoudig te isoleren tot een nivo waar je met lage temperatuurverwarming, warmte pomp een huis kunt verwarmen?"

Over het algemeen zijn er in naoorlogse woningen goede kansen om deze voldoende te isoleren. Hiermee kan ook veel energiebesparing worden gerealiseerd. Het is over het algemeen ook niet nodig om de woning tot een topniveau te isoleren. Maatregelen die u kunt nemen zonder grootschalig te slopen zijn vaak al voldoende: spouwmuur isoleren, HR++ glas en kozijnen, vloerisolatie (alleen als er een kruipruimte is) en dakisolatie. Natuurlijk kunt u altijd meer doen, bijv. wanneer u al grootschalig gaat verbouwen. Dan kunt u vaak kosten delen.

Wat zijn kansrijke buurten? En waarom kansrijk? Wat zijn de definities?

We komen tot een aantal kansrijke buurten om als eerste te starten met aardgasvrij worden, op basis van verschillende criteria. Denk aan de beschikbaarheid van alternatieve warmtebronnen en de technische staat van woningen. In de buurt(en) waar we gaan starten, gaan we na het vaststellen van de Transitievisie Warmte aan de slag met het onderzoeken van concrete plannen voor 2030 via een Wijkuitvoeringsplan. De inwoners van de betreffende buurten worden intensief betrokken bij het opstellen van deze plannen.

Wat is een wijkuitvoeringsplan?

In het wijkuitvoeringsplan staan concrete stappen van de visie op buurt- of wijkniveau. In het plan benoemen we mogelijke alternatieve warmtebronnen en hoe we samen met de buurt een buurtplan kunnen maken. De gemeenteraad stelt het wijkuitvoeringsplan vast. Plannen over het uitfaseren van het aardgas moeten minstens 8 jaar voor de einddatum vastgesteld worden door de gemeenteraad.

Gebeurt er de komende jaren dan niks in de niet-koploperbuurten?

Voor de andere gebieden gaan we aan de slag met bewoners om woningen aardgasvrij-ready te maken. Dit betekent dat de woningen klaar zijn voor de overstap naar aardgasvrij. Hierbij kan worden gedacht aan maatregelen waarvan je nooit spijt van krijgt, zoals isoleren. Maar ook zon op dak en elektrisch koken zijn onderdeel van het voorbereiden voor de woning op de overstap naar aardgasvrij.

Hoe wordt draagvlak gecreëerd?

We proberen draagvlak te creëren door tijdig bewoners te informeren en ook te betrekken in het proces. De Wijkuitvoeringsplannen zullen we samen met bewoners, ondernemers, woningcorporaties en andere belangrijke partijen in het gebied opstellen. Hoe dit precies wordt vormgegeven moet nog worden uitgewerkt.

Hoe wijkaanpak en stappenplannen per wijk/straat , lees bouwjaar, maatregelen te realiseren?

De wijkaanpak en de stappenplannen per buurt en straat (of doelgroep) zullen worden uitgewerkt in de wijkuitvoeringsplannen. Dit is de volgende stap na vaststelling van de Transitievisie warmte. In het wijkuitvoeringsplan staat beschreven wat de definitieve keuze wordt waarmee de wijk van het aardgas af gaat. Ook staat erin wanneer dit zal plaatsvinden en hoe de wijkbewoners betrokken worden. Het wijkuitvoeringsplan wordt samen met bewoners, woningcorporaties en andere belangrijke partijen opgesteld.

Is de data en het model beschikbaar op basis waarvan de eerder genoemde criteria analyse gemaakt is?

De gebruikte data en de multi-criteria analyse wordt in de conceptvisie opgenomen die in september zal worden gepubliceerd. U heeft dan de kans om hierop te reageren en vragen te stellen.

Wat gebeurd er als je de transitie financieel niet kan dragen?

We weten natuurlijk niet hoe het in de toekomst vormgegeven gaat worden. Voor nu zijn er wel financieringsregelingen beschikbaar. Een deel van de oplossing zal ook zijn om de verduurzaming van woningen te realiseren door financieringsconstructies, waarbij externe financiers (bijvoorbeeld pensioenfondsen) de maatregelen voor inwoners voorfinancieren. Via de onderstaande link kunt u meer te weten komen over bestaande subsidies en leningen https://storymaps.arcgis.com/stories/476d773ea635416c95ed8deda51ab309#ref-n-WNO1Uo

Wat kan de gemeente doen om mensen te stimuleren?

De Rijksoverheid is bezig om vanuit het Expertise Centrum Warmte te kijken hoe wij inwoners kunnen stimuleren om te verduurzamen. Denk dan bijvoorbeeld aan subsidies, maar ook leningen.
Als gemeente zijn wij als eerste instantie verantwoordelijk voor het proces. Dat betekent dat wij met u in gesprek gaan over mogelijke kansen en mogelijke plannen en samen met u die gaan ontwikkelen.

 

Om hoeveel woningen gaat het in de drie wijken? 

In de buurten De Gentiaan, ’t Zand en ’t Harde Ven staan in totaal ongeveer 2.600 woningen. Het is echter niet logisch om al deze woningen in één keer van het aardgas af te gaan. In de praktijk zullen we met delen van deze wijken aan de slag gaan. 

Veelgestelde vragen over stoppen met aardgas

Duitsland (en andere landen stappen) nu juist over op het aardgas, waarom wil Nederland van het aardgas af?

In Duitsland wordt een kwart van de huizen nog verwarmd met een sterk vervuilende olieketel. Daarom is er ook een premie voor de vervanging van deze ketels door een hr-ketel of een warmtepomp, met name in gebieden waar al een gasnet ligt. Met deze tussenstap kan veel CO2-besparing worden behaald. Tegelijkertijd zet de Duitse regering ook in op energiebesparing, duurzame energie en warmtenetten, om in 2050 een CO2-neutrale energievoorziening te hebben.

Zorgt nu stoppen met aardgas niet juist voor een stijging van de uitstoot van CO₂?

Aardgas is een fossiele brandstof. Dat betekent dat er CO₂ vrijkomt bij de verbranding. Op dit moment gebruiken bijna alle woningen en andere gebouwen in Nederland aardgas voor ruimteverwarming, wat zorgt voor een flinke CO₂-uitstoot. In het Klimaatakkoord van Parijs zijn internationale afspraken gemaakt over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen om opwarming van de aarde tegen te gaan. In het landelijke Klimaatakkoord heeft Nederland opgenomen dat de CO₂-uitstoot in 2030 met 49% en in 2050 met 95% ten opzichte van 1990 moet worden verminderd. Eén van de manieren waarop Nederland werkt aan het realiseren van deze doelstellingen is stoppen met het gebruik van aardgas voor ruimteverwarming. Er valt nu al een CO₂-reductie te behalen door over te stappen naar alternatieve warmtebronnen. Zelfs bij gebruik van grijze stroom - afkomstig uit kolencentrales - is het bijvoorbeeld gunstiger om een warmtepomp te gebruiken dan een cv-ketel op aardgas. Mits je een goede warmtepomp hebt kan je 30% CO₂-reductie behalen bij grijze stroom en 50% bij groene stroom. Als je dan ook nog eens zonnepanelen op je dak legt, loopt de CO₂-reductie nog verder op. Uiteindelijk moeten we in 2050 ook al het elektriciteitsverbruik verduurzaamd hebben waardoor de gebouwde omgeving geen CO₂ meer uitstoot.

Kunnen mensen worden gedwongen om van het aardgas af te gaan?

Wij kunnen op dit moment niemand dwingen om van het aardgas af te gaan. We kunnen alleen mensen verleiden om van het aardgas af te gaan, door mensen te bereiken vanuit een positieve insteek en samen enthousiast te maken. De toekomst gaat wijzen of er ooit nog dwangopties zullen komen. Hier gaan wij als gemeente niet over, daar gaat het Rijk over. Maar op dit moment bestaan deze opties dus niet en is het ook helemaal niet van toepassing. Het kan dus alleen maar als wij samen met inwoners in een wijk op een positieve manier aan de slag gaan. Daarbij zijn we er ook van bewust dat niet iedereen uit eigen beweging van het aardgas af zal gaan.

Hoe wordt draagvlak gecreëerd?

We proberen draagvlak te creëren door tijdig bewoners te informeren en ook te betrekken in het proces. De Wijkuitvoeringsplannen zullen we samen met bewoners, ondernemers, woningcorporaties en andere belangrijke partijen in het gebied opstellen. Hoe dit precies wordt vormgegeven moet nog worden uitgewerkt.

Hoezo zo nodig van het gas terwijl AANGETOOND is dat dat (op dit moment) niet de oplossing is?

"Zie diverse artikelen op dit gebied van hoogleraren (TUe oa.) bijv. prof. Smeulders.
https://www.ad.nl/wonen/hoogleraar-kraakt-klimaatbeleid-stoppen-met-gas-zorgt-juist-voor-meer-co2~ae3edac7/"

We zijn bekend met de kritiek van prof. Smeulders. Naast de CO2-reductie te behalen valt door het beter isoleren van woningen, valt er nu ook al een CO₂-reductie te behalen door over te stappen naar alternatieve warmtebronnen. Zelfs bij gebruik van grijze stroom - afkomstig uit kolencentrales - is het bijvoorbeeld gunstiger om een warmtepomp te gebruiken dan een cv-ketel op aardgas. Mits je een goede warmtepomp hebt kan je 30% CO₂-reductie behalen bij grijze stroom en 50% bij groene stroom. Als je dan ook nog eens zonnepanelen op je dak legt, loopt de CO₂-reductie nog verder op. Uiteindelijk moeten we in 2050 ook al het elektriciteitsgebruik verduurzaamd hebben waardoor de gebouwde omgeving geen CO₂ meer uitstoot.

Veelgestelde vragen over wat u zelf kunt doen

Wat kunt u zelf al doen?

Aardasvrij wonen betekent dat u op een alternatieve warmtebron kookt en uw woning verwarmt. Om over te gaan op een alternatieve warmtebron moeten er waarschijnlijk ook aanpassingen gedaan worden in de woning. Hiermee kunt u nu al rekening houden bij mogelijke verbouwingen aan de woning of het vervangen van de cv-ketel wanneer dit nodig is. In de visie zullen wij schetsen welke warmtealternatieven mogelijk zijn.

Ik moet mijn ketel gaan vervangen, wat is wijsheid?

Als u toe bent aan een nieuwe cv-ketel dan kunt u nu mogelijk al een andere keuze maken. Denk aan een hybride warmtepomp, die zowel op aardgas als elektriciteit werkt. Of dit mogelijk is, is afhankelijk van hoe goed uw huis momenteel al geïsoleerd is. Ook kunt u bijvoorbeeld een cv-ketel huren, dan zit u minder lang vast aan uw keuze. Of een tweedehands cv-ketel aanschaffen. Meer informatie over het verduurzamen van de verwarmingsinstallatie vindt u hier: www.milieucentraal.nl/energie-besparen/energiezuinig-huis/energiezuinig-verwarmen-en-warm-water/. Is uw cv-ketel kapot en weet u niet welke u nu moet aanschaffen? Kijk dan hier: www.advies-op-maat.milieucentraal.nl/aom/CV-ketel_vervangen. Laat u adviseren of een aardgasvrij alternatief voor een cv-ketel mogelijk en verstandig is in uw situatie.

Ik heb nog geen zonnepanelen en zou ze het liefste niet op mijn huis plaatsen. Zijn er plannen voor een centrale regeling waarbij zonnepanelen op een veld of gebouw centraal geplaatst worden?

Er zijn eigenlijk twee opties om zonnepanelen te plaatsen buiten je eigen dak. De eerste is de bekende postcoderoosregeling, waar je samen met de inwoners van een bepaalde postcodegebieden zonnepanelen gaat leggen op andermans dak en je in feite mede-eigenaar wordt van een deel van die zonnepanelen. De andere optie is dat je via een energiecoöperatie mee kan investeren in SDE (Stimuleringsregeling Duurzame Energie) projecten. Daarbij gaat het om grootschalige opwek. Hiervoor ontvang je ook rendement. Coöperatie SonEnergie is ook bezig om gezamenlijke projecten op te starten, meer informatie daarover vindt u op de website:  https://www.sonenergie.nl/postcoderoos/

Ik ga verbouwen en krijg vloerverwarming, ik wil nu wel van te voren weten of ik deze überhaupt nog kan aansluiten op mijn huidige CV.

Als uw cv-ketel op dit moment nog werkt kunt u deze gewoon laten hangen. Vloerverwarming zorgt al voor een reductie van het gasgebruik, ook met een cv-ketel. Wellicht is het wel interessant om te onderzoeken of uw woning geschikt is voor een warmtepomp, vloerverwarming is namelijk juist goed geschikt voor een warmtepomp. Om een idee te krijgen of uw woning met een warmtepomp verwarmd kan worden, kunt u in de winter de 50-graden test doen. U stelt de temperatuur van uw huidige cv-ketel in op 50 graden en kijkt of u de woning nog comfortabel warm krijgt. Als dat het geval is, dan moet een warmtepomp de woning ook kunnen verwarmen. Voor meer informatie, kijk eens bij Milieucentraal: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/aardgasvrij-wonen/50-gradentest/

Graag zou ik in contact komen met iemand die mij een wat meer totaal advies kan geven.

Advies over isoleren en andere maatregelen kunt u vinden via de website van onze energiecoöperatie SonEnergie (https://www.sonenergie.nl/) via Milieucentraal (https://www.milieucentraal.nl/). Via de isolatiecheck (https://advies-op-maat.milieucentraal.nl/aom/Check_je_isolatie) krijgt u al een eerste indicatie van isolerende maatregelen die u kunt treffen.

Meer info over verschillende technieken, mogelijkheden en consequenties

Is het mogelijk om huizen die op een zandplaat zijn geplaatst (zoals in de Gentiaan) waar geen (goede) vloerisolatie ligt in de winter warm te stoken met een warmtepomp?

In de Gentiaan staan woningen met verschillende bouwjaren. Afhankelijk van het bouwjaar is er al in meer of mindere mate vloerisolatie aanwezig, ook wanneer de vloer op zand ligt. Normaal gesproken zijn woningen gebouwd na 1975 voorzien van vloerisolatie. Des te nieuwer de woning des te meer isolatie. Wanneer u op dit moment geen vloerisolatie heeft in combinatie met een vloer op zand, dan is het niet rendabel om de vloer te vervangen en te isoleren. Mogelijk kunt u wel nog boven op de vloer isoleren, maar hou er dan rekening mee dat u tegen allerlei andere werkzaamheden aan loopt zoals het inkorten van deuren, het verleggen van drempels enz. Wanneer u ooit nog een keer flink gaat verbouwen, kunt u op dat moment overwegen om gelijk de vloer te vervangen.

Om een idee te krijgen of uw woning met een warmtepomp verwarmd kan worden, kunt u in de winter de 50-graden test doen. U stelt de temperatuur van je huidige CV-ketel in op 50 graden en kijkt of u de woning nog comfortabel warm krijgt. Als dat het geval is, dan moet een warmtepomp de woning ook kunnen verwarmen. Mogelijk dat u wel nog de radiatoren moet vervangen naar lage temperatuur radiatoren of vloerverwarming.

Wanneer wordt er een keuze gemaakt voor een alternatieve warmtetechniek?

Binnen de Transitievisie Warmte wordt er nog geen definitieve keuze gemaakt voor een alternatieve warmtetechniek in een buurt, maar worden er kansen benoemd en mogelijke scenario's geschetst voor de koploperbuurten. In de Wijkuitvoeringsplannen zal samen met inwoners, ondernemers, woningcorporaties en andere partijen in de buurt een definitieve keuze worden gemaakt voor een alternatieve warmtetechniek in een buurt.

Het lijkt dat waterstof via het bestaande gasnetwerk een relatief eenvoudige oplossing is. Weinig impact op de huidige infrastructuur en op de bestaande huizen. Waarom horen we deze oplossing in verhouding zo weinig?

We kijken in de Transitievisie Warmte naar verschillende technische oplossingen waaronder ook waterstof. Naar verwachting is waterstof vóór 2030 nog geen optie voor individuele verwarming, omdat dit dan nog niet in voldoende mate op duurzame wijze geproduceerd kan worden. Het is nog de vraag of waterstof na 2030 (net als groen gas overigens) op grote schaal beschikbaar komt en of we waterstof ook echt voor de woningen gaan toepassen of voornamelijk voor de industrie en transport. In de industrie zijn namelijk hoge temperaturen nodig zijn, iets wat lastiger te bereiken is met andere duurzame alternatieven. Wanneer in de (nabije) toekomst waterstof wel breed beschikbaar wordt om toe te passen voor de verwarming van gebouwen nemen we dit ook mee. De Transitievisie Warmte wordt iedere 5 jaar geüpdatet waardoor ontwikkelingen hierin kunnen worden meegenomen.

Wat is de impact op de omgeving qua geluid wanneer ieder huis in een wijk een warmtepomp heeft draaien?

Recent zijn de geluidseisen voor warmtepompen aangescherpt omdat het een bekend probleem is. In de eerste periode, begin 2018, zagen we dat er op de markt warmtepompen verkocht werden die niet aan de geluidnormen van de overheid voldoen. Wij zien dat de huidige generaties er steeds beter in worden. Het is echt wel een uitdaging om ook straks in het ontwerp rekening te gaan houden met dat we onze buurt leefbaar houden. Wanneer we onze woningen gaan verduurzamen maar we krijgen er geluidsoverlast voor terug, zal het draagvlak heel snel verdwijnen. Het is dus zeker wel een punt dat wij meenemen en wat ook in de uitwerking in de Wijkuitvoeringsplannen terug zal komen.

Wat is de impact van aquathermie op het oppervlaktewater?

Het koelen van het oppervlaktewater in de zomer kan een positief effect hebben op de waterkwaliteit en kan leiden tot minder algenbloei (blauwalg) en botulisme. Daarnaast kan vooral in stedelijk gebied koeler oppervlaktewater hittestress helpen tegengaan. Soms komt er stroming in stilstaand water, en dat is eveneens gunstig voor de waterkwaliteit.

Of er nog meer ecologische gevolgen zijn wordt nog onderzocht. De verwachting is dat er voor het watersysteem in de meeste gevallen geen ecologische gevolgen zijn. Lokaal, waar het geloosde water kouder is dan het ontvangende water, kunnen er wel ecologische effecten zijn. Die zullen worden meegenomen in de vergunningseisen. Die eisen variëren met de omvang van het water waarop geloosd wordt. De eisen aan de temperatuur van lozing op het oppervlaktewater worden nog uitgewerkt.

Kan het elektriciteitsnet het wel aan als meer mensen bv. een warmtepomp nemen?

Een van de partijen die betrokken is bij het proces is netbeheerder Enexis. Enexis heeft een inventarisatie gemaakt van waar in het elektriciteitsnet aanpassingen en investeringen nodig zijn door autonome groei van zonnepanelen, elektrisch vervoer, maar ook wanneer een wijk volledig overstapt op een warmtepomp. Hieruit blijkt dat dat in sommige delen van de gemeente investeringen moeten worden gedaan in het elektriciteitsnet. Het is nog wel mogelijk om zonnepanelen op daken van woningen te plaatsen, maar bv. zonneweides kunnen op dit moment even niet aangesloten worden. Op de korte termijn kan men nog gerust warmtepompen en elektrische kookplaten aansluiten. Er gaan pas problemen ontstaan wanneer hele buurten samen overstappen op een warmtepomp. Enexis wordt nauw betrokken bij de plannen voor buurten waardoor ze ook gericht kunnen investeren in de verbetering van het netwerk.

Wat zijn de mogelijkheden bij de Centrale Verwarming zonder gebruik van gas?

Er zijn diverse mogelijkheden voor een centrale verwarming zonder het gebruik van gas, voor meer informatie kijk op:

https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/aardgasvrij-wonen/stappenplan-aardgasvrij-wonen/#stap6

In Son en Breugel gaan we de mogelijkheden van een warmtenet onderzoeken, maar heel veel woningen zullen waarschijnlijk een individuele warmteoplossing krijgen: (hybride) warmtepomp.

Is er al onderzoek gedaan of het net al die warmtepompen en fornuizen aan kan? Ik begreep dat een verdubbeling van zonnepanelen in de Gentiaan al een dijk van een probleem geeft?
Hoe staat het met het elektriciteitsnetwerk in Son? Moet dat aangepast worden

Een van de partijen die betrokken is bij het proces is netbeheerder Enexis. Enexis heeft een inventarisatie gemaakt van waar in het elektriciteitsnet aanpassingen en investeringen nodig zijn door autonome groei van zonnepanelen, elektrisch vervoer, maar ook wanneer een wijk volledig overstapt op een warmtepomp. Hieruit blijkt dat in De Gentiaan en Son investeringen moeten worden gedaan in het elektriciteitsnet. Het is nog wel mogelijk om zonnepanelen op daken van woningen te plaatsen, maar bv. zonneweides kunnen op dit moment even niet aangesloten worden. Let wel, op de korte termijn kan men nog gerust warmtepompen en elektrische kookplaten aansluiten. Er gaan pas problemen ontstaan wanneer hele buurten samen overstappen op een warmtepomp. Enexis wordt nauw betrokken bij de plannen voor buurten waardoor ze ook gericht kunnen investeren in de verbetering van het netwerk.

 

Is de Rendac niet als warmtebron te gebruiken?

Rendac gebruikt heel veel van de restwarmte al in de eigen processen. Daarnaast produceert Rendac groen gas dat op dit moment al op het bestaande aardgasnetwerk ingemengd wordt. Er is op dit moment dus geen restwarmte of groen gas beschikbaar voor de omgeving. Daarnaast ligt de Rendac redelijk ver weg van een woonwijk, daarom is het logischer om deze warmte in te zetten op Ekkersrijt als daar behoefte aan is.

Beantwoording vragen bijeenkomst koplopersbuurten 13 juli 2021

Tijdens de bijeenkomst op 13 juli 2021 zijn via de chat verschillende vragen gesteld.
Hieronder vindt u een overzicht van de gestelde vragen en de antwoorden.

Hoezo kansrijk?

"Hoezo kansrijk? Veel huizen in de gentiaan zijn ~50 jaar oud, en niet eenvoudig te isoleren tot een nivo waar je met lage temperatuurverwarming, warmte pomp een huis kunt verwarmen?"

Over het algemeen zijn er in naoorlogse woningen goede kansen om deze voldoende te isoleren. Hiermee kan ook veel energiebesparing worden gerealiseerd. Het is over het algemeen ook niet nodig om de woning tot een topniveau te isoleren. Maatregelen die u kunt nemen zonder grootschalig te slopen zijn vaak al voldoende: spouwmuur isoleren, HR++ glas en kozijnen, vloerisolatie (alleen als er een kruipruimte is) en dakisolatie. Natuurlijk kunt u altijd meer doen, bijv. wanneer u al grootschalig gaat verbouwen. Dan kunt u vaak kosten delen.

Wat is het hogere doel dat bereikt moet worden? Waarom moeten wij zonodig voorop lopen?

Alle landen in de EU en veel landen wereldwijd hebben afgesproken om de klimaatdoelen van Parijs te gaan halen om zo de opwarming van de aarde tegen te gaan. Nederland is dus zeker niet het enige land van Europa dat op dit moment bezig is met de energietransitie, laat staan dat Nederland voorop loopt. De laatste tijd komt geregeld in het nieuws dat Nederland zelfs achterop loopt ten opzichte van andere Europese landen.

Hoezo zo nodig van het gas terwijl AANGETOOND is dat dat (op dit moment) niet de oplossing is?

"Zie diverse artikelen op dit gebied van hoogleraren (TUe oa.) bijv. prof. Smeulders.
https://www.ad.nl/wonen/hoogleraar-kraakt-klimaatbeleid-stoppen-met-gas-zorgt-juist-voor-meer-co2~ae3edac7/"

We zijn bekend met de kritiek van prof. Smeulders. Naast de CO2-reductie te behalen valt door het beter isoleren van woningen, valt er nu ook al een CO₂-reductie te behalen door over te stappen naar alternatieve warmtebronnen. Zelfs bij gebruik van grijze stroom - afkomstig uit kolencentrales - is het bijvoorbeeld gunstiger om een warmtepomp te gebruiken dan een cv-ketel op aardgas. Mits je een goede warmtepomp hebt kan je 30% CO₂-reductie behalen bij grijze stroom en 50% bij groene stroom. Als je dan ook nog eens zonnepanelen op je dak legt, loopt de CO₂-reductie nog verder op. Uiteindelijk moeten we in 2050 ook al het elektriciteitsgebruik verduurzaamd hebben waardoor de gebouwde omgeving geen CO₂ meer uitstoot.

Waarom beginnen we niet bij de grootste vervuilers, de industrie, in plaats van de burgers?

Elke druppel is er één. Als we niets doen dan gaat er ook niets veranderen. De industrie wordt via een ander traject verduurzaamd. In de transitievisie wordt onderzocht hoe in de gebouwde omgeving energie bespaard kan worden en welke duurzame alternatieven we kunnen toepassen in plaats van aardgas. Je ziet ook dat de industrie steeds meer mee begint te bewegen. Zo is Tata Steel bijvoorbeeld bezig met verduurzaming omdat er anders geen partij meer is die een dergelijk vervuilend bedrijf wil overnemen.

Wat gebeurd er als je de transitie financieel niet kan dragen?

We weten natuurlijk niet hoe het in de toekomst vormgegeven gaat worden. Voor nu zijn er wel financieringsregelingen beschikbaar. Een deel van de oplossing zal ook zijn om de verduurzaming van woningen te realiseren door financieringsconstructies, waarbij externe financiers (bijvoorbeeld pensioenfondsen) de maatregelen voor inwoners voorfinancieren. Via de onderstaande link kunt u meer te weten komen over bestaande subsidies en leningen https://storymaps.arcgis.com/stories/476d773ea635416c95ed8deda51ab309#ref-n-WNO1Uo

Ik ga verbouwen en krijg vloerverwarming, ik wil nu wel van te voren weten of ik deze überhaupt nog kan aansluiten op mijn huidige CV.

Als uw cv-ketel op dit moment nog werkt kunt u deze gewoon laten hangen. Vloerverwarming zorgt al voor een reductie van het gasgebruik, ook met een cv-ketel. Wellicht is het wel interessant om te onderzoeken of uw woning geschikt is voor een warmtepomp, vloerverwarming is namelijk juist goed geschikt voor een warmtepomp. Om een idee te krijgen of uw woning met een warmtepomp verwarmd kan worden, kunt u in de winter de 50-graden test doen. U stelt de temperatuur van uw huidige cv-ketel in op 50 graden en kijkt of u de woning nog comfortabel warm krijgt. Als dat het geval is, dan moet een warmtepomp de woning ook kunnen verwarmen. Voor meer informatie, kijk eens bij Milieucentraal: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/aardgasvrij-wonen/50-gradentest/

Wat zijn kansrijke buurten??? En waarom kansrijk, definities?

We komen tot een aantal kansrijke buurten om als eerste te starten met aardgasvrij worden, op basis van verschillende criteria. Denk aan de beschikbaarheid van alternatieve warmtebronnen en de technische staat van woningen. In de buurt(en) waar we gaan starten, gaan we na het vaststellen van de Transitievisie Warmte aan de slag met het onderzoeken van concrete plannen voor 2030 via een Wijkuitvoeringsplan. De inwoners van de betreffende buurten worden intensief betrokken bij het opstellen van deze plannen.

Rondom aquathermie zegt u: "de warmte wordt onttrokken aan kanaal / Dommel" ... wat doet dat onttrekken met het ecosysteem?

Het koelen van het oppervlaktewater in de zomer kan een positief effect hebben op de waterkwaliteit en kan leiden tot minder algenbloei (blauwalg) en botulisme. Daarnaast kan vooral in stedelijk gebied koeler oppervlaktewater hittestress helpen tegengaan. Soms komt er stroming in stilstaand water, en dat is eveneens gunstig voor de waterkwaliteit.

Of er nog meer ecologische gevolgen zijn wordt nog onderzocht. De verwachting is dat er voor het watersysteem in de meeste gevallen geen ecologische gevolgen zijn. Lokaal, waar het geloosde water kouder is dan het ontvangende water, kunnen er wel ecologische effecten zijn. Die zullen worden meegenomen in de vergunningseisen. Die eisen variëren met de omvang van het water waarop geloosd wordt. De eisen aan de temperatuur van lozing op het oppervlaktewater worden nog uitgewerkt.

Woningcorporatie in Harde Ven? Woon hier nog niet zo lang maar om welke straten gaat dat dan?

Dit zijn woningen aan de Vijverlaan en Rietlaan.

Is de Rendac niet als warmtebron te gebruiken?

Rendac gebruikt heel veel van de restwarmte al in de eigen processen. Daarnaast produceert Rendac groen gas dat op dit moment al op het bestaande aardgasnetwerk ingemengd wordt. Er is op dit moment dus geen restwarmte of groen gas beschikbaar voor de omgeving. Daarnaast ligt de Rendac redelijk ver weg van een woonwijk, daarom is het logischer om deze warmte in te zetten op Ekkersrijt als daar behoefte aan is.

Financiering?

"Ik lees dat gemikt wordt op hogere inkomens. Waarom niet mogelijk maken middels financiering (de rente is laag) dat de mensen met een lager inkomen, middels besparing van bedrag X op verbruik en financieringslasten van Xminus (dus minder lasten middels financiering) toch al geld besparen en deelnemen aan terugdringen CO2."

Helemaal eens met uw stelling dat je middels financiering de netto maandlasten kunt verlagen (rente en afschrijving is lager dan de bespaarde energielasten). Meer informatie over financieringen (en subsidies) vindt u via de volgende link: https://storymaps.arcgis.com/stories/476d773ea635416c95ed8deda51ab309#ref-n-WNO1Uo

Daarnaast is het niet zo dat we mikken op de hoge inkomens. We zien echter wel dat hogere inkomens sneller investeringen kunnen doen, eerder hun weg vinden naar financieringsmogelijkheden en ook beter weten waar ze informatie moeten zoeken. Bij lagere inkomens is dat niet altijd het geval waardoor we deze groepen ook hun weg willen laten vinden naar de financieringsopties en de juiste informatie.

Wat zijn de mogelijkheden bij de Centrale Verwarming zonder gebruik van gas?

Er zijn diverse mogelijkheden voor een centrale verwarming zonder het gebruik van gas, voor meer informatie kijk op:

https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/aardgasvrij-wonen/stappenplan-aardgasvrij-wonen/#stap6

In Son en Breugel gaan we de mogelijkheden van een warmtenet onderzoeken, maar heel veel woningen zullen waarschijnlijk een individuele warmteoplossing krijgen: (hybride) warmtepomp.

Maar wat gaat de gemeente nou als gemeenschappelijke oplossing aanbieden?
Zijn er concrete plannen in de maak? Voor gezamenlijke inkoop of iets dergelijks? Of is deze meeting voornamelijk proberen te overtuigen dat isoleren belangrijk is?

Op dit moment zijn we nog niet zo ver dat er al concrete plannen worden gemaakt. We zijn nu bezig met het opstellen van de Transitievisie Warmte. De Transitievisie Warmte beschrijft hoe wij in de gemeente van het gas af willen gaan. We geven daarin antwoorden op vragen als: In welke wijken gaan we wanneer van het aardgas af? En op welke manieren kunnen we het aardgasverbruik stap voor stap verminderen? Voor de locaties die vóór 2030 gepland staan, worden mogelijke warmte-alternatieven bekend gemaakt. Eind 2021 moet iedere gemeente deze visie gemaakt hebben.

Vervolgens zullen er wijkuitvoeringsplannen opgesteld worden voor de wijken, buurten en clusters waar we als eerste van het aardgas denken te gaan. In het wijkuitvoeringsplan staan concrete stappen van de visie op wijk-, buurt- of clusterniveau. In het plan benoemen we mogelijke alternatieve warmtebronnen en hoe we samen met de buurt een buurtplan kunnen maken. De gemeenteraad stelt het wijkuitvoeringsplan vast. Plannen over het uitfaseren van het aardgas moeten minstens 8 jaar voor de einddatum vastgesteld worden door de gemeenteraad.

Om hoeveel woningen gaat het in de drie wijken? En hoeveel mensen hebben zich aangemeld voor deze avond?

In de buurten De Gentiaan, ’t Zand en ’t Harde Ven staan in totaal ongeveer 2.600 woningen. Het is echter niet logisch om al deze woningen in één keer van het aardgas af te gaan. In de praktijk zullen we met delen van deze wijken aan de slag gaan. Voor de informatieavond hebben we iets meer dan 120 aanmeldingen ontvangen.

Is er al onderzoek gedaan of het net al die warmtepompen en fornuizen aan kan? Ik begreep dat een verdubbeling van zonnepanelen in de Gentiaan al een dijk van een probleem geeft?
Hoe staat het met het elektriciteitsnetwerk in Son? Moet dat aangepast worden

Een van de partijen die betrokken is bij het proces is netbeheerder Enexis. Enexis heeft een inventarisatie gemaakt van waar in het elektriciteitsnet aanpassingen en investeringen nodig zijn door autonome groei van zonnepanelen, elektrisch vervoer, maar ook wanneer een wijk volledig overstapt op een warmtepomp. Hieruit blijkt dat in De Gentiaan en Son investeringen moeten worden gedaan in het elektriciteitsnet. Het is nog wel mogelijk om zonnepanelen op daken van woningen te plaatsen, maar bv. zonneweides kunnen op dit moment even niet aangesloten worden. Let wel, op de korte termijn kan men nog gerust warmtepompen en elektrische kookplaten aansluiten. Er gaan pas problemen ontstaan wanneer hele buurten samen overstappen op een warmtepomp. Enexis wordt nauw betrokken bij de plannen voor buurten waardoor ze ook gericht kunnen investeren in de verbetering van het netwerk.

Hoe wijkaanpak en stappenplannen per wijk/straat , lees bouwjaar, maatregelen te realiseren?

De wijkaanpak en de stappenplannen per buurt en straat (of doelgroep) zullen worden uitgewerkt in de wijkuitvoeringsplannen. Dit is de volgende stap na vaststelling van de Transitievisie warmte. In het wijkuitvoeringsplan staat beschreven wat de definitieve keuze wordt waarmee de wijk van het aardgas af gaat. Ook staat erin wanneer dit zal plaatsvinden en hoe de wijkbewoners betrokken worden. Het wijkuitvoeringsplan wordt samen met bewoners, woningcorporaties en andere belangrijke partijen opgesteld.

Is de data en het model beschikbaar op basis waarvan de eerder genoemde criteria analyse gemaakt is?

De gebruikte data en de multi-criteria analyse wordt in de conceptvisie opgenomen die in september zal worden gepubliceerd. U heeft dan de kans om hierop te reageren en vragen te stellen.

Wat betreft het isoleren van de vloer. Hoe gaat dat bij een bovenwoning ?

Dat moet in ieder geval in overleg met de bewoner onder u of met de verhuurder van het hele pand. Dan is het nog sterk afhankelijk van de technische situatie. In het geval van een betonvloer wordt het waarschijnlijk lastig omdat de bovenzijde uw vloer is en de onderzijde gelijk het plafond van de onderbuurman/-vrouw. Bij een houten vloer kan eventueel tussen de balken geïsoleerd worden, maar dan moet of uw vloer eruit of het plafond van de woning onder u. Dit kan mogelijk meegenomen worden bij een renovatie of verbouwing. Bij een bovenwoning is de noodzaak tot isoleren echter minder dan bij een woning waarvan de vloer op de grond of boven een kruipruimte ligt. De woning onder u wordt waarschijnlijk ook verwarmd waardoor er niet zoveel warmte vanuit uw woning verloren gaat.

Graag zou ik in contact komen met iemand die mij een wat meer totaal advies kan geven.

Advies over isoleren en andere maatregelen kunt u vinden via de website van onze energiecoöperatie SonEnergie (https://www.sonenergie.nl/) via Milieucentraal (https://www.milieucentraal.nl/). Via de isolatiecheck (https://advies-op-maat.milieucentraal.nl/aom/Check_je_isolatie) krijgt u al een eerste indicatie van isolerende maatregelen die u kunt treffen.