Bevrijdingsceremonie 2026

Toespraak Burgemeester Otters-Bruijnen

Beste aanwezigen,

Vandaag vieren we het 82e bevrijdingsjaar van Son en Breugel.
En herdenken we de soldaten en burgers die streden voor onze vrijheid. 
Vooral de parachutisten van de 101ste Airborne Divisie speelden bij onze bevrijding een belangrijke rol.
Zij landden in 1944 in Son en hebben samen met anderen geallieerden een zware strijd geleverd. 
Wij eren hen permanent met ons monument De Parachutist.

Today, we celebrate the 82nd anniversary of the liberation of Son en Breugel.
We also remember the soldiers and civilians who fought for our freedom.
The paratroopers of the 101st Airborne Division played a particularly important role in the liberation of our community. 
They landed in Son in 1944 and fought alongside other Allied forces in intense battles.
We continue to honor their courage and sacrifice through our monument, The Paratrooper.

Onder ons zijn vandaag de vertegenwoordigers van Stichting Veteranen Son en Breugel, de Commandovereniging Zuidoost-Brabant, de Triple A living history group, leden van Camp Liberty, vertegenwoordigers van de 101ste Airborne divisie en namens de Amerikaanse marine, luitenant ter zee Panavaravatn.
Dank dat u allen aanwezig bent.

We are joined by representatives of the Veterans Foundation Son en Breugel, the Commando Association Southeast Brabant, the Triple A Living History Group, members of Camp Liberty, representatives of the 101st Airborne Division and US Navy Lieutenant Panavaravatn.
Thank you all for your presence.

De gebeurtenissen van september 1944 vormen een onmisbaar onderdeel van het collectieve geheugen van Son en Breugel.
Een geschiedenis van mensen, met allen een eigen verhaal.
Van de jonge mannen die hier landden.
Van de inwoners die de bezetting hadden doorstaan.
Van de gezinnen die leefden tussen angst en hoop, en van de mensen die daarna hun leven en de gemeenschap weer opbouwden.

Kortgeleden hoorde ik een uitspraak van Trevor Noah die mij erg is bijgebleven.
Trevor Noah is een Zuid-Afrikaanse schrijver, programmamaker en cabaretier. 
In 2023 ontving hij de Erasmusprijs vanwege zijn satire, humor en maatschappijkritiek.
In een van zijn shows stelt hij een indringende vraag:
"Who will you be when history calls?"
Wie ben jij wanneer de geschiedenis een beroep op je doet?

Een moeilijke vraag, waarop ik het antwoord niet weet.
Wij kijken vandaag terug op september 1944.
Wij kennen de afloop, wij weten wie de bevrijders waren.
Wij weten welke keuzes later als moedig werden gezien en wij weten welke keuzes werden veroordeeld.
Maar de mensen die hier toen leefden, wisten dat niet.
Voor hen was het geen geschiedenis, voor hen was het het leven van dat moment.
Met onzekerheid, angst, verlies, hoop.
Mensen die allen, ieder op hun eigen manier, probeerden te doen wat zij op dat moment juist vonden.

Misschien helpt die vraag ‘Wie bij jij als de geschiedenis een beroep op je doet?’, ons om daarom met enige bescheidenheid naar het verleden te kijken.
Niet te snel te oordelen over de mensen die vóór ons leefden.
Ook niet te snel te denken dat wij zouden weten wat te doen in zo’n situatie.
Want dat weten wij niet.
Wat we wél weten, is dat onze vrijheid niet vanzelf kwam.
Dat we dankbaar mogen zijn voor de vrijheid die ons werd teruggegeven en te vieren wat die vrijheid mogelijk heeft gemaakt.
Een vrije gemeenschap ontstaat niet vanzelf.
Die wordt gebouwd door mensen die er samen de schouders onder zetten, die begrijpen dat samenleven iets is waaraan iedereen bijdraagt.
Dat zien we gelukkig iedere dag in Son en Breugel.
Wij geven onze toekomst samen vorm, in alle vrijheid.
Laten we samen elke dag vieren wat die vrijheid heeft voortgebracht.
Een betrokken gemeenschap waar inwoners naar elkaar omzien.

Een mooi voorbeeld daarvan is de jaarlijkse 112 kilometer lange mars van de Stichting De Onzichtbare Frontliner, waarbij ook inwoners van Son en Breugel betrokken zijn.
Deze stichting van initiatiefnemer George Hermans vraagt met de mars aandacht voor veteranen, politiemensen en andere frontliners die door hun werk fysiek of mentaal gewond zijn geraakt. 
Ook vraagt de stichting aandacht voor hun partners, kinderen, familie en vrienden.
Want wanneer één persoon wordt geraakt, voelen vaak meer mensen de gevolgen.
Afgelopen weekend liepen zes lopers vanaf ons monument De Parachutist naar Arnhem. 
Het was eervol dat ik de eerste etappe met hen mocht meelopen.

Beste aanwezigen,
Wat wij vandaag meemaken, wat wij vandaag doen en de keuzes die wij vandaag maken, zijn de geschiedenis van morgen.
Net zoals wij vandaag terugkijken op 1944, zullen toekomstige generaties ooit terugkijken op onze tijd.
Misschien is dat uiteindelijk ook de betekenis van de vraag Who will you be when history calls?
Wie ben jij als de geschiedenis een beroep op je doet?
Wij weten niet wie wij zouden zijn geweest in september 1944.
Wij kunnen wel kiezen wie wij vandaag zijn.
Voor onszelf, voor onze familie, voor onze buren, voor onze gemeenschap.
Wij hebben de vrijheid om onze eigen geschiedenis te schrijven.
En dat is een verantwoordelijkheid van ons allemaal.
Dank u wel.

Toespraak burgemeester Otters-Bruijnen, bevrijdingsherdenking 17 september 2026.
(het gesproken woord telt)